VROUWENRAAD - Open brief aan Prof. Dr. Marc Waer

Graag willen wij u alle goeds toewensen bij de opening van dit academiejaar aan de KULeuven. Als intredend rector krijgt U van ons alle krediet. De bemoedigende woorden, die u gebruikte in Uw openingsspeech, laten duidelijk verstaan hoe bekommerd u bent over de rol van de universitaire gemeenschap in de samenleving.

Toch deed één van uw eerste beleidsdaden velen van ons de wenkbrauwen fronsen. U hebt namelijk de functie van Rectoraal Adviseur Gelijke Kansen afgeschaft. In uw mededeling hierover vermeldt U dat de verschillende Rectoraal Adviseurs Gelijke Kansen, die de KULeuven heeft gekend sinds 1998 "de stuwende kracht waren achter het behartigen van de diversiteitsthematiek". Dat is ongetwijfeld zo: reeds het Eerste Gelijkekansenrapport van 1999 concludeerde dat een ernstig genomen diversiteitsbeleid de enige oplossing is om een personeelsbeleid met respect voor gelijke kansen van mannen en vrouwen waar te maken.

Stilaan echter is dit gelijke kansenbeleid voor mannen en vrouwen overgegaan in een veel breder uitgespreid horizontaal diversiteitsbeleid, dat alle minderheidsgroepen op inclusieve wijze zou benaderen. De huidige bestuursploeg vindt dat zij het diversiteitsbeleid beter sterker verankert binnen het beleid en bestuur van de universiteit en dat een speciale aansturing van het gelijke kansenbeleid door een rectoraal adviseur niet langer nodig is. Vicerector Tine Baelmans zal naast haar bevoegdheid voor onderwijs "de stem vormen van het diversiteitsbeleid binnen het college van bestuur". Collega Sabine Van Huffel, rectoraal adviseur gedurende de voorbije vier jaren, wordt bedankt voor haar enorme inzet.

Nochtans is de afzonderlijke institutionele verankering voor de aansturing van een gendergevoelig beleid aan de universiteit volgens ons een noodzaak. De genderproblematiek dreigt immers ondergesneeuwd te geraken in een algemeen diversiteitsbeleid, dat zoals de ervaring uitwijst, in de regel genderblind is. Een gendervriendelijk beleid voeren aan een universiteit is trouwens geen sinecure, zo bewijst ook de internationale ervaring, omdat de academische wereld haar specifieke kenmerken heeft, die bijvoorbeeld positieve discriminatie ongewenst maakt. Toch is het belangrijk dat vrouwen in alle geledingen van de universiteit aanwezig zijn en blijven.

Mogen wij erop wijzen, geachte heer rector, dat na meer dan tien jaar gelijke kansenbeleid vrouwen nog steeds op onaanvaardbare wijze ontbreken in de hogere rangen van de universiteit? De KULeuven telt 38 vrouwelijke gewoon en buitengewoon hoogleraren op een totaal van 396 (cijfers van februari 2008). Geen enkele vrouwelijke decaan leidt een faculteit en minstens één faculteit heeft geen enkele vrouwelijke gewoon hoogleraar. In bepaalde faculteiten (Letteren bijvoorbeeld) moeten vrouwen zich zelf organiseren wanneer zij met zwangerschapsverlof gaan, een vervanging voor die periode is zeker uitgesloten. De segregatie tussen mannelijke en vrouwelijke studenten naar bepaalde faculteiten en disciplines toe wordt alsmaar groter.

Genderbeleid aan een universiteit moet zich fundamenteel onderscheiden van een horizontaal diversiteitsbeleid voor minderheidsgroepen, hoewel beiden zonder twijfel noodzakelijk zijn. Vrouwen zouden geen minderheidgroep mogen zijn aan de universiteit, en hun bijdrage in om het even welk aspect van het universitaire leven is fundamenteel. Als vrouwen zeggingskracht opeisen aan de universiteit, dan is dat niet als minderheidgroep, maar als een soort onmisbare tweede helft. De genderproblematiek is bovendien transversaal, en als dusdanig doorkruist hij alle andere minderheidsgroepen. Het gaat om allochtone meisjesstudenten, jonge vrouwelijke doctorandi en docenten, senior vrouwelijke hoogleraren. Denken dat één van de vicerectoren, ook al is het een vrouw, het diversiteitsbeleid zal kunnen waarmaken voor alle "minderheidsgroepen" is een illusie.

Katlijn Malfliet

Voorzitter van de Nederlandstalige Vrouwenraad

Gewoon hoogleraar aan de faculteit Sociale Wetenschappen van de KULeuven